Yayın: 26 Ekim 2026
Sigorta terimleri, poliçenizin neyi, ne kadar ve hangi koşullarla karşıladığını belirleyen teknik kavramlardır. Bu sözlükte acenteden zeyilnameye kadar Türkiye'de en sık karşılaşılan 44 terimi alfabetik sırayla, her birini bir iki cümleyle açıkladık. Bir terimi anlamak, hasar anında hakkınızı doğru aramanın ilk adımıdır.
Sözlük, sigorta rehberimizin tamamlayıcısıdır: bir terimin ayrıntılı anlatıldığı rehber varsa tanımın içinde ona bağlantı verdik. Tanımlar genel bilgi amaçlıdır; kesin kapsam her zaman poliçenizin genel ve özel şartlarına göre belirlenir.
Acente, sigorta şirketleri adına ve hesabına, sözleşmeye dayanarak sürekli biçimde poliçe düzenleyen veya poliçe yapılmasına aracılık eden kişi ya da şirket anlamına gelir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'na göre acente sözleşme öncesi hazırlığı yürütür, poliçenin uygulanmasında ve tazminat sürecinde yardımcı olur. Bir acente birden fazla sigorta şirketinin acenteliğini yapabilir.
Ağır hasar ya da pert, aracın onarım maliyetinin ekonomik olarak onarımı anlamsız kılacak düzeye ulaşması veya aracın teknik olarak onarılamaz hâle gelmesi anlamına gelir. Kaskoda pert kabul edilen araç için genellikle rayiç değer üzerinden tazminat ödenir ve araç kaydına ağır hasar bilgisi işlenir. Süreç için pert araç rehberimize bakabilirsiniz.
Aktüer, olasılık ve istatistik yöntemleriyle sigorta primlerini, karşılıkları ve tarifeleri hesaplayan uzman anlamına gelir. Sigorta şirketlerinin fiyatlarının teknik dayanağı aktüeryal hesaplardır.
Aşkın sigorta, sigorta bedelinin sigortalanan malın gerçek değerinden yüksek tutulması anlamına gelir. Hasarda gerçek değerden fazlası ödenmez; yani fazla bedel için ödenen prim size ek bir güvence sağlamaz.
Basamak, zorunlu trafik sigortasında geçmiş hasar kaydınıza göre priminize indirim veya artırım uygulayan 0 ile 8 arasındaki kademe anlamına gelir. Yeni araçlar 4. basamaktan başlar; 8. basamak yüzde 50 indirim, 0. basamak yüzde 200 artırım demektir (RG 4.4.2023). Hesaplama için trafik sigortası basamak rehberimize bakabilirsiniz.
Branş, sigorta türlerinin konusuna göre gruplandığı kol anlamına gelir. Kara araçları, yangın, sağlık, hayat ve sorumluluk birer branştır. Sigorta şirketleri yalnızca ruhsat aldıkları branşlarda poliçe düzenleyebilir.
Broker, sigorta yaptırmak isteyen kişiyi temsil ederek şirket seçiminde tarafsız ve bağımsız davranan, sözleşme öncesi hazırlığı yürüten ve gerektiğinde tazminat tahsilinde yardımcı olan aracı anlamına gelir. Acenteden farkı temsil ettiği taraftır: acente sigorta şirketi adına, broker sigorta ettiren adına hareket eder. Her iki aracı türü de 5684 sayılı Kanun'da tanımlanır ve ayrı yetki gerektirir.
Dain-i mürtehin, sigortalı mal üzerinde rehin hakkı bulunan ve hasarda tazminatın öncelikle kendisine ödenmesi şartı konan alacaklı anlamına gelir. Kredili konut ve taşıtlarda bu alacaklı genellikle bankadır; tazminat önce kalan borç tutarına kadar bankaya ödenir.
DASK, Doğal Afet Sigortaları Kurumu'nun ve bu kurumun sunduğu zorunlu deprem sigortasının kısa adı anlamına gelir. Konutların ve konut binalarındaki işyerlerinin depremden doğan bina hasarını, sigorta bedeline kadar karşılar; eşya kapsam dışıdır. Azami teminat her ay güncellenir; güncel tutar için Güncel Rakamlar sayfamıza, kapsam için DASK deprem sigortası rehberimize bakabilirsiniz.
Değer kaybı, kazada hasar gören ve onarılan bir aracın ikinci el piyasa değerinde oluşan düşüş anlamına gelir. Kusurlu tarafın trafik sigortasından talep edilebilir; şartlar ve hesaplama için araç değer kaybı rehberimize bakabilirsiniz.
Eksik sigorta, sigorta bedelinin sigortalanan malın gerçek değerinin altında belirlenmesi anlamına gelir. Bu durumda kısmi hasarlarda bile tazminat, sigorta bedelinin gerçek değere oranı kadar ödenir; buna orantı kuralı denir. Bedeli güncel tutmak bu yüzden önemlidir.
Eksper, sigortalı bir rizikonun gerçekleşmesinden sonra kayıp ve hasarın miktarını, nedenini ve niteliğini belirleyen tarafsız ve bağımsız uzman anlamına gelir. Eksper raporu tazminat tutarının temelini oluşturur; rapora itiraz hakkınız vardır.
Ferdi kaza, sigortalının ani ve dış etkenli bir kaza sonucu ölümü, kalıcı sakatlığı veya tedavi giderleri için belirlenen bedeli ödeyen sigorta anlamına gelir. Kişiye bağlıdır; araç veya mülk hasarını karşılamaz.
Güvence Hesabı, zorunlu sigortası bulunmayan, kimliği tespit edilemeyen veya çalıntı bir aracın neden olduğu bedensel zararları ve iflas eden sigorta şirketinin borçlarını karşılamak için Türkiye Sigorta Birliği nezdinde kurulan hesap anlamına gelir. Dayanağı 5684 sayılı Kanun'un 14. maddesidir; hesap ödediği tutarı sorumlulara rücu edebilir.
Hasar, sigortalı malda veya kişide, poliçe kapsamındaki bir olay sonucunda meydana gelen kayıp veya zarar anlamına gelir. Hasarın ilk saatlerinde yapılanlar tazminatı doğrudan etkiler; adımlar için hasar anında ne yapmalı rehberimize bakabilirsiniz.
Hasarsızlık indirimi, kaskoda hasarsız geçen her yıl için yenilemede uygulanan kademeli prim indirimi anlamına gelir. Oranlar şirkete göre değişir ve bir hasar bildirimiyle kademe düşebilir; nasıl işlediğini hasarsızlık indirimi rehberimizde anlattık.
İhbar, rizikonun gerçekleştiğini sigorta şirketine poliçede belirtilen süre ve yöntemle bildirmeniz anlamına gelir. Geç ihbar, hasarın büyümesine yol açmışsa tazminatta indirime neden olabilir; bildirim süresini poliçenizden kontrol edin.
İMM, İhtiyari Mali Mesuliyet sigortasının kısaltması olup trafik sigortası limitlerini aşan, karşı tarafa verdiğiniz zararları karşılayan ek teminat anlamına gelir. Genellikle kaskoyla birlikte verilir; limit seçimi için İMM sigortası rehberimize bakabilirsiniz.
İstisna, poliçenin açıkça kapsam dışında bıraktığı durum, mal veya riziko anlamına gelir. Savaş, kasıt, alkollü araç kullanımı ve aşınma gibi istisnalar genel şartlarda, şirkete özel olanlar ise özel şartlarda yazar.
Kasko, aracınızın kendi hasarlarını, çalınmasını ve poliçede sayılan diğer rizikoları karşılayan isteğe bağlı araç sigortası anlamına gelir. Karşı tarafın zararını değil, sizin aracınızı korur; kapsamı kasko sigortası rehberimizde bulabilirsiniz.
Kasko değer listesi, Türkiye Sigorta Birliği'nin marka, model ve yıla göre yayımladığı araç değerleri tablosu anlamına gelir. Sigorta şirketleri prim ve tazminat hesabında bu listeyi referans alır. Aracınızın değerini öğrenmek için kasko değer listesi rehberimize bakabilirsiniz.
Kusur oranı, bir trafik kazasında taraflardan her birinin kazaya ne ölçüde sebep olduğunu gösteren yüzdelik pay anlamına gelir. Tazminatın kimden ne kadar alınacağını ve basamağınızın düşüp düşmeyeceğini belirler; temelini kaza tespit tutanağının doğru doldurulması oluşturur.
Lehtar ya da lehdar, sigorta tazminatının veya sigorta bedelinin kendisine ödenmesi kararlaştırılan kişi anlamına gelir. Hayat ve ferdi kaza sigortalarında sigortalı vefat ettiğinde bedel lehtara ödenir; lehtarı kural olarak zeyilnameyle değiştirebilirsiniz.
Muafiyet, hasar tazminatından düşülen ve sigortalının kendisinin üstlendiği tutar veya oran anlamına gelir. Örneğin DASK'ta her hasarda sigorta bedelinin yüzde 2'si muafiyet olarak düşülür. Muafiyeti yüksek poliçenin primi genellikle daha düşüktür.
Poliçe, sigorta sözleşmesinin taraflarını, teminatlarını, bedellerini, primini ve şartlarını gösteren yazılı belge anlamına gelir. İmzalamadan önce teminat, muafiyet ve istisna bölümlerini okumak gerekir; kontrol listesi için poliçe okurken dikkat edilecekler yazımıza bakabilirsiniz.
Prim, sigorta güvencesi karşılığında sigorta ettirenin sigorta şirketine ödediği bedel anlamına gelir. Prim peşin veya taksitle ödenebilir; zorunlu trafik sigortasında primler kural olarak peşin ödenir, taksitlendirme ise düzenlemeye bağlıdır.
Rayiç değer, bir malın hasar tarihindeki ikinci el piyasa değeri anlamına gelir. Kaskoda pert veya çalınma durumunda tazminat genellikle aracın rayiç değeri esas alınarak hesaplanır.
Reasürans, sigorta şirketinin üstlendiği riskin bir kısmını başka bir sigorta şirketine, yani reasüröre devretmesi anlamına gelir. Büyük deprem gibi toplu hasarlarda şirketlerin ödeme gücünü korur; sigortalı ile reasürör arasında doğrudan ilişki yoktur.
Riziko, poliçeyle güvence altına alınan tehlikenin, örneğin kaza, yangın veya hırsızlığın gerçekleşmesi anlamına gelir. Rizikonun gerçekleşmesiyle sigorta şirketinin tazminat ödeme yükümlülüğü doğar.
Rücu, tazminatı ödeyen sigorta şirketinin veya kurumun, ödediği tutarı zarardan sorumlu kişiden geri istemesi anlamına gelir. Örneğin trafik sigortası alkollü sürücünün neden olduğu kazada karşı tarafa ödeme yapar, sonra bu tutarı sigortalısına rücu edebilir; SGK da iş kazalarında kusurlu işverene rücu eder.
SBM, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin kısaltması olup sigortalılara ve poliçelere ilişkin risk değerlendirme verilerini toplayıp şirketlerle paylaşan, Türkiye Sigorta Birliği nezdindeki merkez anlamına gelir. Trafik basamağınız ve hasar geçmişiniz bu kayıtlardan okunur; mobil kaza tutanağı da SBM'nin uygulamasıyla düzenlenebilir.
SEDDK, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun kısaltması olup Türkiye'de sigorta ve bireysel emeklilik sektörünü düzenleyen ve denetleyen kamu kurumu anlamına gelir. Trafik sigortası tavan fiyatları ve asgari teminatlar SEDDK düzenlemeleriyle belirlenir.
Sigorta bedeli, poliçede yazan ve bir hasarda sigorta şirketinin ödeyeceği azami tutar anlamına gelir. Bedel malın gerçek değerinin altındaysa eksik sigorta, üstündeyse aşkın sigorta söz konusu olur.
Sigorta ettiren, sigorta şirketiyle sözleşmeyi yapan ve primi ödemekle yükümlü olan kişi anlamına gelir. Sigorta ettiren ile sigortalı aynı kişi olmak zorunda değildir; örneğin bir işveren çalışanları için sağlık sigortası yaptırabilir.
Sigortalı, poliçeyle korunan menfaatin sahibi olan ve rizikonun gerçekleşmesi hâlinde zararı karşılanan kişi anlamına gelir. Kaskoda genellikle araç sahibi, sağlık sigortasında ise teminattan yararlanan kişidir.
Sürprim, ortalamanın üzerinde risk taşıyan bir sigortalıdan alınan ek prim anlamına gelir. Sağlık sigortasında önceden var olan bir hastalık veya kaskoda yüksek hasar geçmişi sürprim gerekçesi olabilir.
Tahkim Komisyonu, sigorta şirketiyle yaşanan uyuşmazlıkları mahkemeye göre daha hızlı ve düşük maliyetle çözen, Türkiye Sigorta Birliği nezdindeki Sigorta Tahkim Komisyonu anlamına gelir. Zorunlu sigortalardan doğan uyuşmazlıklarda şirket sisteme üye olmasa da başvurabilirsiniz; başvurudan önce sigorta şirketine yazılı olarak başvurmuş olmanız gerekir.
Tam kasko, çarpma, çarpışma, yangın, hırsızlık ve doğal afetler gibi geniş rizikoları kapsayan kasko; dar kasko ise yalnızca belirli rizikoları, çoğunlukla hırsızlık ve yangın gibi sınırlı teminatları kapsayan daha düşük primli kasko anlamına gelir. Hangi rizikoların dar paket içinde olduğu şirketten şirkete değişir.
Tavan fiyat, zorunlu trafik sigortasında sigorta şirketlerinin araç türü, il ve basamağa göre uygulayabileceği azami prim anlamına gelir. SEDDK tarafından belirlenir ve 2026'da aylık genelgelerle artırılmaktadır; fiyatların nasıl oluştuğunu trafik sigortası fiyatları 2026 yazımızda anlattık.
Teminat, poliçenin hangi risklere karşı ve hangi limitlerle koruma sağladığını gösteren güvence kalemi anlamına gelir. Ana teminatlar poliçenin özünü oluşturur, ek teminatlar ise ek primle eklenir.
TRAMER, Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi'nin kısaltması olup araçların trafik ve kasko hasar kayıtlarının tutulduğu, bugün SBM bünyesinde yürütülen sistem anlamına gelir. İkinci el araç alırken TRAMER kaydı, aracın geçmiş hasarlarını görmenin yaygın yoludur.
TSS, Tamamlayıcı Sağlık Sigortası'nın kısaltması olup SGK'lı kişilerin anlaşmalı özel hastanelerde ödediği fark ücretlerini karşılayan sağlık sigortası anlamına gelir. Özel sağlık sigortasıyla farkını TSS mi özel sağlık sigortası mı yazımızda karşılaştırdık.
Yeşil Kart, aracınızla yurt dışına çıktığınızda üye ülkelerde üçüncü kişilere verdiğiniz zararları, o ülkenin zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılayan uluslararası motorlu taşıt sigortası anlamına gelir. Türkiye'deki trafik sigortası yurt dışındaki kazalarda genellikle geçerli değildir; poliçe seçenekleri için Yeşil Kart sigortası sayfamıza bakabilirsiniz.
Zeyilname, yürürlükteki bir poliçede yapılan değişikliği, örneğin adres, plaka, teminat veya lehtar değişikliğini belgeleyen ek belge anlamına gelir. Değişiklik prim farkı doğurursa zeyilnameyle tahsil veya iade edilir; DASK'ta güncel limite geçmek için de zeyilname gerekir.
Sigorta terimleri, kanunlardaki tanımlarla günlük kullanım arasında küçük farklar taşıyabilir. Örneğin pert, mevzuatta ağır hasarlı araç olarak geçer; prim ise bazı poliçelerde vergi ve harçlar dahil, bazılarında hariç gösterilir. Bir terimin sizin poliçenizdeki anlamı için önce genel şartlara, sonra poliçenin özel şartlar bölümüne bakın.
Apex Sigorta Acenteliği olarak acentesi olduğumuz sigorta şirketlerinden teklif karşılaştırırken bu terimlerin her teklifte nasıl uygulandığını sizin için yan yana koyuyoruz. Aklınıza takılan bir kavram olursa bize sorabilir ya da doğrudan teklif alabilirsiniz.
Temel sigorta terimlerinin resmî tanımları 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 2. maddesinde, sigorta sözleşmesine ilişkin kavramlar ise Türk Ticaret Kanunu'nun sigorta hükümlerinde yer alır. Her sigorta türünün kendine özgü terimleri, SEDDK'nın onayladığı genel şartlarda açıklanır. Poliçenize özel anlamlar için poliçenin özel şartlar bölümüne bakmanız gerekir.
Sigorta ettiren, sözleşmeyi yapan ve primi ödeyen kişidir; sigortalı ise poliçeyle korunan menfaatin sahibi ve zararı karşılanan kişidir. Çoğu bireysel poliçede ikisi aynı kişidir. Ancak bir işverenin çalışanları için yaptırdığı grup sağlık sigortasında sigorta ettiren işveren, sigortalılar ise çalışanlardır. Lehtar ise tazminatın ödeneceği üçüncü bir kişi olabilir.
Hayır. Muafiyet, kapsam içindeki bir hasarda tazminattan düşülen ve sizin üstlendiğiniz tutardır; hasar yine ödenir ama eksik ödenir. İstisna ise poliçenin hiç karşılamadığı durumdur; istisnaya giren bir hasarda tazminat ödenmez. Bu nedenle poliçe okurken önce istisnalar, ardından muafiyet tutarları kontrol edilmelidir.
Önce poliçenin genel şartlarında terimin tanımına bakın; çoğu kavram orada açıklanır. Anlam hâlâ net değilse poliçeyi düzenleyen acenteye veya sigorta şirketine yazılı olarak sorun ve cevabı saklayın. Teminat kapsamı gibi önemli konularda sözlü açıklamaya değil, poliçe metnine ve yazılı teyide güvenmek, ileride çıkabilecek uyuşmazlıklarda işinizi kolaylaştırır.
Uzman Desteği AlınUzmanlarımızdan size özel teklif alın.
Teklif AlBu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Teminat, limit ve fiyatlar sigorta şirketine ve poliçe koşullarına göre değişir; güncel rakamlar için Güncel Rakamlar sayfamıza bakabilir veya uzmanımıza danışabilirsiniz.