Ataşehir Deprem Riski: İstanbul'da DASK Tek Başına Yeterli mi?

Ataşehir, İstanbul'un diğer ilçeleri gibi yüksek deprem tehlikesi altındadır; ancak DASK tek başına çoğu daireyi yeniden yaptırmaya yetmez. DASK teminatı devletin belirlediği metrekare bedeline bağlıdır ve eşya, kira kaybı ya da enkaz masrafı içermez. Açığı kapatmanın yolu, konut sigortasına deprem teminatı eklemek ve poliçeyi güncel tutmaktır.

DASK'ın genel işleyişini DASK deprem sigortası rehberimizde anlattık. Bu yazıda Ataşehir'de oturan biri olarak sorulması gereken soruları sırayla ele alıyoruz: Resmî kaynaklar ilçe için ne diyor, kendi binanızı nereden kontrol edebilirsiniz, DASK bedeli gerçek maliyetin ne kadarını karşılar ve depreme hazırlıkta hangi belgeler elinizin altında olmalı?

Resmî kaynaklar Ataşehir'in deprem riski hakkında ne söylüyor?

Ataşehir için en ayrıntılı resmî kaynak, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin Haziran 2020'de yayımladığı Ataşehir İlçesi Olası Deprem Kayıp Tahminleri Kitapçığı'dır. Kitapçık, İBB ile Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi'nin 2019 tarihli projesinin verilerine dayanır ve Marmara Denizi'ndeki fay segmentlerinde oluşabilecek 7,5 büyüklüğünde bir senaryo depremini esas alır.

Bu veriler 2019 bina envanterine dayandığı için güncel değildir; 2019 sonrasında yıkılan, güçlendirilen veya yeni yapılan binalar hesaba katılmamıştır. Rakamları kesin tahmin olarak değil, ölçeği anlamak için okumak gerekir.

Kaynak: İBB Deprem ve Zemin İnceleme Müdürlüğü, Ataşehir kitapçığı (2020) ve İstanbul İli Olası Deprem Kayıp Tahminlerinin Güncellenmesi Projesi raporu (2019).

Kitapçıktan sigorta açısından önemli üç tespit çıkıyor:

1. Ataşehir'deki binaların yaklaşık yüzde 65'i 2000 öncesinde inşa edilmiştir; kitapçık risk azaltmada önceliğin bu binalara verilmesini önerir.
2. Ağır ve çok ağır hasarlı binaların büyük olasılıkla yıkılıp yeniden yapılması gerekir; orta hasarlı binalarda da yeniden inşa çoğu zaman daha uygun görülür.
3. Kitapçık, sonuçların model ortalamaları olduğunu ve tekil binaların deprem performansı hakkında bilgi vermediğini açıkça belirtir.

Yani ilçe ortalaması sizin binanız hakkında bir şey söylemez. Aynı mahallede çok iyi ve çok zayıf binalar yan yana olabilir.

Kendi binanızın deprem riskini nasıl kontrol edebilirsiniz?

Binanızın durumunu öğrenmenin kesin yolu, lisanslı bir kuruluşa yaptırılan riskli yapı tespitidir; çevrim içi araçlar yalnızca ön bilgi verir. Aşağıdaki kaynakları birlikte kullanmak, ne kadar endişelenmeniz gerektiği konusunda daha sağlıklı bir fikir verir.

Pratik bir sıralama şöyle olabilir:

1. Binanızın inşa yılını öğrenin. 2000 öncesi yapılarda ayrıntılı inceleme daha önceliklidir.
2. AFAD haritasından adresinizin tehlike düzeyine bakın.
3. Kolon kesilmesi, dükkân genişletme veya kaçak kat gibi taşıyıcı sistemi etkileyen tadilat olup olmadığını yönetimden öğrenin. 6305 sayılı Kanun'a göre DASK, taşıyıcı sisteminin zayıflatıldığı tespit edilen binaları sigortalamaz.
4. Şüpheniz varsa kat malikleriyle birlikte lisanslı bir kuruluştan riskli yapı tespiti isteyin.

DASK tek başına bir daireyi yeniden yaptırmaya yeter mi?

DASK çoğu durumda bir dairenin yeniden yapım maliyetinin yalnızca bir kısmını karşılar. Bunun nedeni, DASK teminatının piyasa fiyatına değil, DASK tarifesindeki metrekare birim bedeline ve bir azami tutara bağlı olmasıdır.

Bunu somut görmek için resmî bir maliyet göstergesiyle karşılaştıralım. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 2026 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Tebliği'ne (Resmî Gazete, 3 Şubat 2026, sayı 33157) göre, yapı yüksekliği 21,50 metreye kadar olan üç kattan yüksek konutlar III-B sınıfındadır ve birim maliyeti 21.050 TL/m²'dir.

Örnek: Ataşehir'de beş katlı betonarme bir binada 90 m² brüt daire.

Bu örnekte DASK bedeli, gösterge maliyetin yaklaşık yüzde 57'sine denk geliyor. Hesabı okurken şu sınırları akılda tutun:

1. Bakanlık tebliği mimarlık ve mühendislik hizmet bedeli hesabı için yayımlanır; bir piyasa teklifi değildir, yalnızca gösterge niteliğindedir.
2. Tebliğ değerleri KDV hariçtir, arsa, çevre düzenlemesi ve altyapı giderlerini içermez; yüzde 15 genel gider ve yüzde 10 yüklenici kârı dahildir.
3. Tebliğ yılbaşı değerlerini, DASK ise Ekim 2026 değerini gösterir; iki rakamın tarihi aynı değildir.
4. Eşya, enkaz kaldırma, taşınma ve kira masrafı bu hesabın hiçbir yerinde yoktur. DASK bunları zaten karşılamaz.

DASK birim bedeli 2026'da her ay güncelleniyor; bedelin nasıl hesaplandığını ve eski poliçenin neden kendiliğinden artmadığını DASK teminat limiti 2026 yazımızda anlattık. En yeni değerler için Güncel Rakamlar sayfasına bakabilirsiniz.

Konut sigortasındaki deprem teminatı bu açığı nasıl kapatır?

Konut sigortasına eklenen deprem teminatı, DASK limitinin üzerinde kalan bina hasarını ve eşya hasarını, poliçedeki bedel ve koşullar dahilinde karşılar. Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları'na göre bu isteğe bağlı teminat ancak geçerli bir DASK poliçesi varsa yapılabilir; yani DASK'ın yerine geçmez, üzerine eklenir.

Teklif alırken şu noktaları sorun:

1. Bina bedeli gerçekçi mi? Bina bedeli, yeniden yapım maliyetine göre belirlenmezse hasarda eksik sigorta nedeniyle orantılı ödeme yapılabilir.
2. Eşya bedeli evinizdeki eşyanın bugünkü değerini yansıtıyor mu?
3. Deprem teminatındaki muafiyet ve katılım oranı ne kadar? Bu oranlar poliçeye göre değişir.
4. Geçici ikamet veya kira kaybı teminatı var mı?

Barınma konusu da ayrıca düşünülmeli. İBB kitapçığı, senaryo depreminden sonra Ataşehir'de yaklaşık 14.702 hanenin acil barınma ihtiyacı olacağını tahmin ediyor; bu tahmin orta ve üstü hasarlı konutlardaki hane sayısına dayanıyor. Evi kullanılamaz hâle gelen bir aile için kira, taşınma ve depolama masrafları aylarca sürebilir. DASK bu masrafları karşılamaz. Konut sigortasındaki geçici ikamet veya kira kaybı teminatları ise poliçede belirtilen süre ve limitlerle bu yükü hafifletebilir; deprem sonrasında geçerli olup olmadıklarını ayrıca sorun.

İki poliçenin sınırlarını ve kiracı ile ev sahibi açısından kimin neyi yaptırması gerektiğini DASK ile konut sigortası farkı yazımızda ayrıntılı karşılaştırdık. Kiracıysanız eşya ve sorumluluk teminatları için kiracı ev sigortası rehberimize bakabilirsiniz.

Depreme hazırlıkta sigorta açısından neler yapılmalı?

Sigorta açısından depreme hazırlık, poliçelerin güncel olduğundan emin olmak ve hasar anında istenecek belgeleri önceden tek bir yerde toplamaktır. Aşağıdaki liste kısa tutuldu; ayrıntılı afet hazırlığı için AFAD'ın önerilerini de takip edin.

Kontrol listesi:

1. DASK poliçenizin yürürlükte olduğunu, adres kodunun ve brüt metrekarenin doğru olduğunu kontrol edin.
2. Poliçe yılın başında yapıldıysa güncel birim bedelle zeyilname yaptırmayı değerlendirin.
3. Konut sigortanızda deprem teminatı olup olmadığına bakın.
4. Evinizin ve eşyalarınızın oda oda fotoğraf veya videosunu çekin, dosyayı bulutta saklayın.
5. Ağır mobilyaları duvara sabitleyin; bu hem can güvenliği hem de eşya hasarını azaltmak için önemlidir.
6. Deprem çantanıza belgelerin fotokopisini veya dijital kopyalarına erişim bilgisini koyun.

Hazır bulundurulacak belgeler:

Deprem sonrasında hasar ihbarı ve ilk adımlar için hasar anında ne yapmalı rehberimizi okuyabilirsiniz.

Ataşehir'de oturuyor ve DASK poliçenizin evinizi ne kadar koruduğunu merak ediyorsanız, mevcut poliçenizi birlikte inceleyebiliriz. Apex Sigorta Acenteliği olarak DASK'ınızı yaparken acentesi olduğumuz sigorta şirketlerinden deprem teminatlı konut sigortası tekliflerini de karşılaştırıyoruz; isterseniz DASK teklifi alın.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Teminat, limit ve fiyatlar sigorta şirketine ve poliçe koşullarına göre değişir; güncel rakamlar için Güncel Rakamlar sayfamıza bakabilir veya uzmanımıza danışabilirsiniz.